Pakiet Osteoporoza

Czym jest osteoporoza?

Osteoporoza jest to choroba, który osłabia kości, przez co stają się kruche i bardziej podatne na złamania. Rozwija się powoli przez kilka lat i często jest diagnozowana dopiero wtedy, gdy upadek lub nagłe uderzenie powoduje złamanie kości.

Najczęstsze urazy u osób z osteoporozą to:

• złamany nadgarstek

• złamane biodro

• złamane kości kręgosłupa (kręgi)

Jednak złamania mogą wystąpić również w innych kościach, takich jak ramię lub miednica. Czasami kaszel lub kichanie może spowodować złamanie żebra lub częściowe zapadnięcie się jednej z kości kręgosłupa.

Kość to żywa tkanka, która jest nieustannie rozkładana i zastępowana. Osteoporoza występuje, gdy tworzenie nowej kości nie nadąża za utratą starej kości.

Chociaż złamanie kości jest często pierwszym objawem osteoporozy, u niektórych starszych osób pojawia się charakterystyczna pochylona ( do przodu) postawa. Dzieje się tak, gdy kości kręgosłupa są złamane, co utrudnia utrzymanie ciężaru ciała.

Osteoporoza jest postrzegana głównie jako choroba kobiet, dotyka również mężczyzn, choć rzadziej.

Kiedy warto wykonać badania?

We wczesnych stadiach osteoporozy nie występują żadne objawy. Wiele razy ludzie doznaje złamań, zanim dowiedzą się o diagnozie.

Złamania kości kręgosłupa mogą powodować ból prawie w każdym miejscu kręgosłupa. Są to tak zwane złamania kompresyjne. Często występują bez kontuzji. Ból pojawia się nagle lub powoli. Z czasem może nastąpić utrata wzrostu. Może rozwinąć się pochylona postawa lub stan zwany garbem wdowy.

Co zawiera pakiet osteoporozy i interpretacje wyników:

• Wapń całkowity - badanie to określa poziom wapnia całkowitego. Zleca się badanie poziomu wapnia we krwi w celu zbadania, zdiagnozowania i monitorowania szeregu stanów związanych z kościami, sercem, nerwami, nerkami i zębami. Prawidłowe stężenie wapnia całkowitego we krwi u dorosłego, zdrowego człowieka to 2,25-2,75 mmol/l (9-11 mg/dl).

• Fosfor nieorganiczny – poziom fosforanu nieorganicznego jest potrzebny między innymi w diagnostyce kości. Prawidłowe stężenie fosforanów nieorganicznych w surowicy krwi wynosi 0,9 – 1,6 mmol/L czyli 2,8 – 5,0 mg/dL.

• Witamina D metabolit 25(OH) - wykonuję się ją celem diagnostyki zaburzeń gospodarki metabolicznej, zatrucia witaminą D, jak również chorób metabolicznych tkanki kostnej. Przez optymalne stężenie witaminy D rozumie się wartość 31-50 ng/ml dla osób dorosłych, dla młodzieży granicę tą wyznacza stężenie 23 ng/ml, dla osób w podeszłym wieku – 40 ng/ml. Stężenia poniżej 30 ng/ml mogą zaburzać wchłanianie wapnia.

• Beta-Crosslaps (beta-CTX) - przydatne w określaniu ryzyka złamań kości i efektywności terapii osteoporozy. Normy dla badania Beta-Crosslaps (beta-CTX) wynoszą dla kobiety przed menopauzą – poniżej 450 µg/mmol kreatyniny, - kobiety po menopauzie – poniżej 800 µg/mmol kreatyniny, - mężczyźni – poniżej 450 µg/mmol kreatyniny.

• P1NP całkowity - stosowane w diagnostyce i monitorowaniu leczenia chorób i zaburzeń układu kostnego. Norma dla badania P1NP wynosi: 20-90 ng/l.

Zalecana częstotliwość badań:

Nie ma ścisłych zaleceń co do częstotliwości wykonywania badań laboratoryjnych na osteoporozę, aczkolwiek według lekarzy powinno się je wykonywać raz do roku.

Do kogo się udać w przypadku nieprawidłowych wyników?

Reumatolog jest to lekarz zajmujący się leczeniem osteoporozy, więc jeśli Twoje wyniki budzą niepokój udaj się do specjalisty na konsultacje.

Jak się przygotować do badania?

• wskazane jest, aby badanie zostało wykonane rano, pomiędzy godziną 7-10

• zalecane jest, aby utrzymać dietę i pozostać na czczo co najmniej 12h przed pobraniem krwi, dzień poprzedzającym badanie nie należy spożywać obfitych i tłustych posiłków jak i również nie spożywać alkoholu

• przed badaniem można napić się wody, nie wolno pić kawy, herbaty

• nie powinno się palić papierosów, co najmniej godzinę przed badaniem

• w przypadku niemowląt i małych dzieci dopuszczalne jest zjedzenie lekkiego posiłku

• przed poborem krwi nie zaleca się, aby pacjent był po nieprzespanej nocy, jak również przeforsowany wysiłkiem fizycznym

• jeżeli pacjent przyjmuję jakiekolwiek leki należy niezwłocznie poinformować o tym personel. Decyzję o odstawieniu może podjąć lekarz zlecający przed poborem krwi

• infekcja może wpłynąć na końcowe wyniki badań

Powyższe zalecenia odnoszą się do rutynowych badań laboratoryjnych, nie mają one zastosowania w sytuacji kiedy krew musi zostać pobrana w stanach nagłych.

Jak przebiega pobranie badania krwi?

Pielęgniarka wykonuje badanie krwi w laboratorium. Czynność ta trwa zaledwie kilka minut.

Pielęgniarka dezynfekuje obszar na ramieniu, z którego będzie pobierana krew.

Przywiązuje opaskę uciskową do ramienia, aby żyły były bardziej widoczne, i prosi o zaciśnięcie pięści.

Wbija delikatnie igłę przymocowaną do probówki do żyły, aby pobrać krew.

Usuwa igłę ze skóry i ściąga opaskę uciskową z ramienia po zakończeniu pobierania.

Uciska miejsce wkłucia jałowa gazą i zakleja plastrem.

Ryzyko rutynowych badań krwi jest bardzo niskie, ale może obejmować:

lekki ból lub dyskomfort po wkłuciu igły, omdlenia z powodu utraty krwi, nakłucie żyły.